6.600 TL'den Başlayan Taksitlerle Ev Sahibi Olun!

Bilgi BankasıBirevim

Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanır?

Kira Artış Oranı

Kira artışı, bir daire veya iş yerinin belirli bir sözleşme ile başkasına kiralanmasından sonra belirli aralıklarla kira bedeline yapılan zamdır. Sabit kira artış oranına yıllık kira artış oranı da denir.

Enflasyon ve mevcut ekonomik ortam ile kiracıların ödedikleri kirayı artırmaları mantıklıdır. Ancak, kanunda bu konuda kısıtlamalar getirildiği için, uygulanan kira artışlarının hakkaniyete uygun olarak yapılması gerekmektedir.

Kira artışı; bir dairenin veya işin sözleşmeyle başka bir kişiye belirli bir süre için ve belirli bir bedelle devredilmesi üzerine ödenen kira bedelinin artırılmasıdır. Kira artış oranı, kiralık daire ve işyerlerinin kiralarının düzenli aralıklarla belli bir oranda artması anlamına gelir.

Enflasyon ve zor yaşam koşulları karşısında düzenli olarak ödenen kiralara zam yapılması doğru olacaktır. Yaşam ve çalışma yerlerinin rakımı için farklı yasal düzenlemeler geçerlidir. Konut kira artışlarında yasal kısıtlamalar bulunurken, iş yeri kira artış oranı belirsizdi ve taraflar arasında anlaşma ile belirlenebiliyordu.

Son düzenlemelerin ardından iş yerleri için de belirlenen orana uygun şekilde kira artışı yapılmasına karar verildi. Kira artış oranları bu sayede sadece konutlarda değiş iş yerleri için de belirlenmeye başlandı.

Kira Artışı Nasıl Hesaplanır?

Ev sahibi tarafından talep edilmekte olan kira tutarı için yasal olarak düzenlemeler söz konusu olduğundan kira artışı bu yasal yollar dikkate alınarak yerine getirilir. Bundan dolayı kiracılar yasal olmayan ve uygun bulunmayan kirayı ödemek zorunda kalmayarak bunun için itirazda bulunabilir. Kira artışının her yıl güncel ve düzenli olarak yapılması ile ev sahibi evini farklı tutarlarda kiraya verebilir. Bunun için de kira artışının en doğru ve özenli şekilde hesaplanmasında fayda vardır.

Kiracı ve ev sahibi arasında en ufak şekilde sorun yaşanmaması adına kişilerin son derece dikkatli olarak ve kira artış oranları hakkında bilgi sahibi olarak kira ödemeleri gerekir. TÜFE değerlerine bakılması ve buradaki oranların dikkate alınması en önemli konulardandır. Mevcut ödenen kira TÜFE oranı ile çarpılarak çıkan sonuç 100’e bölünmektedir. Daha sonrasında ise kira artış oranının doğru şekilde hesaplanması söz konusu olur.

2024 Kira Artış Oranları

TÜİK verilerine göre düzenlenmekte olan ve bu belirtilen oranları da geçmemesi gereken 2024 kira artış oranları güncellenmektedir. Bu durumda kişilerin kiracı olması halinde ev sahibinin istediği gibi ya da zaman, istedikleri oranda hiçbir şekilde zam yapabilmesi söz konusu değildir. Son yapılan düzenlemelere bakıldığı zaman hiçbir şekilde ev sahibinin kendi talebi ya da durumuna zam yapması mümkün olmadığında bu orana bağlı kalarak kiraya zam yapması gerekir.

Son açıklanan orana göre ev sahiplerinin kiracılar için yapabildikleri maksimum kira artış yüzdesi %25 olarak belirlenmektedir. Kişiler bu orana göre zam yaparak kiracıların kirasını bu şekilde artırabilir. Bu sayede kira artışları %25’i geçmemektedir. Kişilerin buna yasal olarak da bağlı kalması ve oranı geçmemesi her açıdan önem arz eder. Aksi takdirde kiracının itiraz hakkı doğar.

Kira Zam Oranını Belirleyen Etkenler

Kiracıları ve ev sahiplerini etkileyen aylık kiralar, bir yılın sonunda sabit bir artış oranıyla artıyor. İş yeri kira artış oranı bazı etkenlere bağlı olarak belirleniyor.

Uygulanacak artış oranı, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayınlanan yıllık enflasyon oranına tabidir. Enflasyon oranı ile birlikte TÜFE’nin belirlenmesi maksimum kira artışını belirler.

12 aylık TÜFE oranı, kiralama oranı artışlarını yansıtır, ancak yıllık sözleşmenin bitiminden önceki aya göre hesaplanır. Artış oranı TÜFE’den yüksek olmayabilir, ancak kiracı ile ev sahibi arasında daha düşük bir oran için pazarlık yapılabilir.

Borçlar Kanunu2nun 2019 güncellemesinin 344. maddesi kira artış oranını net bir şekilde açıklıyor. Yıllık TÜFE oranı ve kiralamada belirtilen kalemlere göre kiranıza zam yapabilir veya ev sahibinize başvurabilirsiniz.

Kira Artışının Yasal Düzenlemesi Nedir?

Ev sahiplerinin, kiracılarının ödediği fiyatları periyodik olarak artırmak istemesi normaldir. Ülkemizin mevcut ekonomik durumu ve enflasyon oranı dikkate alındığında kiraların artmadan sabit kalması düşünülemez. Ancak kanunumuz, bir ev sahibinin kirayı ne kadar artırabileceği konusunda bazı sınırlamalar getirmektedir.

Taraflar arasında bir sözleşme varsa bu sözleşme geçerli olacaktır ancak bir sözleşmenin olmaması durumunda kiraya veren, yıllık kira artış oranı dikkate alarak kiralama bedelini; ancak mevcut kira bedelinin %25’ine kadar artırabilir.

Kira Artış Oranı Hesaplama Seçenekleri

Yeni ekonomi standartlara göre Borçlar Kanunu dikkate alındığında kira artış oranı hesaplama için yeni modeller ortaya koyuldu.

  • Yasal Faiz Oranı- TÜFE (12 Aylık Ortalama)
    Kira artışları 12 Aylık Ortalama Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) baz alınarak hesaplanmaktadır. Bu, borçlar hukuku kapsamında bir kirayı uzatırken yapabileceğiniz en yüksek yasal artıştır.
  • Tüketici için Fiyat Endeksi (Önceki yılın aynı ayına göre)
    Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranından kira artış miktarı hesaplanır.
  • Yİ-ÜFE (12 aylık ortalama)
    Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’nin (Yİ-ÜFE) 12 aylık ortalamasına göre hesaplanan kira artış tutarı. 2019 öncesinde kanunen azami kira artışını belirlemek için bu oran kullanılıyordu.
  • Yİ-ÜFE (geçen yılın aynı ayı itibarıyla)
    Yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranından kira artış miktarı hesaplanır.
  • (TÜFE + Yİ-ÜFE) /2- 12 Aylık Ortalama
    TÜFE + Yİ-ÜFE’nin 12 Aylık Ortalaması toplanıp 2’ye bölünerek bulunan orana göre kira artışı hesaplanır.
  • TÜFE + Yİ-ÜFE) /2- Bir önceki yılın aynı ayı
    Bir önceki yılın aynı ayına ait TÜFE + Yİ-ÜFE toplanıp 2’ye bölünür ve çıkan oran kullanılarak kira artışı hesaplanır.
  • Özel Oranlar

Kira artışları, özel girilen enflasyonsuz oranlar üzerinden hesaplanır. Gelecekteki kira artış oranı hesaplama için özel oranlar da kullanılabilir.

İş Yeri İçin En Yüksek Kira Artış Oranı Nedir?

6217 Sayılı Borçlar Kanunu’nun Geçici 2. Maddesine tabi olarak iş yeri kira artış oranı belirlenmekteydi. Artan oranlar 1 Temmuz 2023’e kadar yayınlandı. Bu nedenle işyeri kirası, taraflar arasında kararlaştırılan ve sözleşmede belirlenen oranda artırılacaktır.

1 Temmuz 2023 tarihinden sonra; tarafların yenilenen kiralama dönemi için geçerli olan kiralama bedeline ilişkin mutabakatı, bir önceki kiralamanın Tüketici Fiyat Endeksindeki (TÜFE) 12 aylık ortalama yüzde değişimini geçmediği sürece geçerli olacaktır. Bahsedilen ve belirlenen kural, bir yıldan daha fazla süreli anlaşma sağlanan kira sözleşmeleri için de dahildir.

Kiracı ile Ev Sahibi Arasında Anlaşma Varsa

Kiracı ile ev sahibi arasında kira artış oranını belirlemekte olan herhangi bir anlaşma ve de sözleşme olması durumunda kişilerin kira artış oranları buna göre yapılır. Yani kiracı ile ev sahibi arasında anlaşma varsa kira artış oranı nasıl olur? Burada tam olarak tarafların aralarındaki anlaşma geçerli olmakla beraber iki tarafında memnun olması ile birlikte bu orana bağlı kalınarak kiranın artış göstermesi söz konusudur. Burada unutulmaması gereken en önemli konulardan biri ise TÜFE tarafından belirlenen oranının kesinlikle aşılmamasıdır.

Kişilerin artış oranı olarak gösterdikleri oran TÜFE oranlarına göre daha yüksek olursa buradaki anlaşma bir anlam ifade etmeyerek direkt olarak anlaşma bozulmuş olur. Bunun için oranın ne şekilde olduğu ve kiranın yüzde kaç artacağı gibi detaylar son derece önem arz eder.

Kiracı ile Ev Sahibi Arasında Anlaşma Yoksa

Kiracı ve ev sahibi arasında kiranın artması ya da yükseltilmesi hususunda herhangi şekilde bir anlaşma bulunmamaktaysa bu durumda oran belirli ölçüleri geçemez. Yani kiracı ve ev sahibi arasında anlaşma yoksa kira artışı nasıl yapılır? TÜFE oranı olan %25’lik artış söz konusu olduğu için kişiler bu durumda kesinlikle bu dilimi geçemez. Aksi takdirde bu geçersiz sayılarak mağdurun haklarını arayabilmek gibi durumu söz konusu olur.

Ev Sahibi Yasal Kira Artış Oranından Daha Fazla Zam Yapmak İsterse Ne Yapılır?

Ev sahibi tarafından kiracının zor durumda bırakılması ve hiç hesapta olmayan oranda kiraya zam yapılması halinde kişilerin hukuki olarak haklarını araması sağlanır. Yani kiracının avukat ve de yasal yollarla en iyi şekilde buna itiraz etmek, dava açmak gibi olanakları söz konusudur. Kanun yollarına başvurarak insanların aradıkları haklarına ulaşması ve bunu mahkeme yoluyla çözmek gibi bir özgürlükleri bulunmaktadır. Kiracı istediği şekilde şikayette bulunarak bu durumu yargıya taşıyabilir.

Kiracı Zammı Kabul Etmezse Ne Yapılır?

Ev sahibinin her yeni kira sözleşmesi zamanında belirlenmiş olan sınırlar gereğince zam yapması son derece normal bir durumdur. Bu nedenle ev sahibi her zaman için normal olan oranlarda zam yapabilir. Eğer ki ev sahibinin yasal olarak yaptığı zammı kabul etmeyen bir kiracı varsa da burada ev sahibi kiracıyı tahliye ettirebilir. Kiracı zammı kabul etmezse ne olur? Burada ev sahibi kiracıyı evden tahliye ettirerek kiracıyı evden çıkarabilir.

Benzer Yazılar
Bilgi BankasıBirevim

Türkiye'de Satılan En Ucuz Sıfır Otomobiller

Bilgi BankasıBirevim

2024’te Yatırım Yapılacak En İyi Konut Projeleri

Bilgi BankasıKampanya

Birevim'den Faizsiz Ev Sahibi Olmak İçin Şartlar Neler?

Bilgi BankasıBirevim

2024 Araç Kredisi Faiz Oranları ve Şartları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

nineteen + one =