990 TL'den Başlayan Taksitlerle Ev Sahibi Olun!

Bilgi Bankası

Gabari Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Gabari Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

İnşaat alanında birçok teknik terim mevcuttur. Bu terimler arasında yer alan gabari ise sıklıkla merak edilen terimler arasında yer alır. İnşaat sektöründe çoğunlukla karşılaşılan ve genelde de emsal kelimesi ile karşılaştırılan gabari, mimari çalışmalarda sıklıkla kullanılan bir ifadedir. Peki gabari ne demek? Daha detaylı ifade etmek gerekirse gabari inşaatın yapılacağı kat sayısını ifade eder. Yani bir binanın kaç katlı olacağının yükseklik cinsinden değeri gabari olarak ifade edilir.

Emsal Nedir?

Emsal, bir arsanın üzerine yapılacak olan inşaatın kesin sınırlarını belirlemek için kullanılan bir ifadedir. Bir yapının bütün katlardaki alanları toplamının parsel alanına olan oranından elde edilen bir sayı olan Kat Alanı Kat Sayısı, (kısaca KAKS) halk arasında emsal olarak bilinir. Bir inşaatın inşaat alanı, arsanın metrekaresi ile emsal değerinin (KAKS) çarpımı ile saptanır.

Emlak Piyasasında Gabari

İnşaat sektöründe emsal ve gabari terimleri sıklıkla birbiri ile karıştırılır. Gabari, yapımı planlanan bir inşaat projesinin kaç katlı olacağı, yani maksimum ulaşabileceği yükseklik değeridir.

KAKS Emsal Gabari Ne Demek?

Emsal, tapuda Kat Alan Kat Sayısı (KAKS) olarak ifade edilen bir terimdir. KAKS, yani emsal, bir arsaya yapılabilecek inşaatın net alanının kaç metrekareye kadar olabileceğini belirtir. KAKS, 0.20 – 0.30 – 0.40 – 1.0 – 1.5 – 2.0 – 2.07 – 2.5 – 3.0 arasında değişen bir sayı olabilir. Örnekle açıklamak gerekirse 1000 metrekarelik bir arsa sahibinin emsali 0,5 olarak belirtilmişse bu arsa sahibinin yapabileceği inşaatın alanı 1000 x 0.5= 500 metrekaredir.

TAKS Nedir?

TAKS kelimesinin açılımı, taban alanı kat sayısı olarak belirtilir. Kelimenin de açılımında anlaşılacağı üzere yapılacak olan inşaatın taban alanın belirleme yönteminin genel adı TAKS olarak ifade edilir. TAKS, yönetmelikte şu şekilde belirtilmektedir:

Taban alanı kat sayısı (TAKS): Taban alanının imar parseli alanına oranı TAKS (Taban alanı kat sayısı) olarak ifade edilir. İmar planında bu oran açıkça belirlenmemiş ise taban alanı katsayısının; ayrık veya blok nizam olan yerlerde %40’ı, bitişik nizam olan yerlerde ise %50’yi geçmesi söz konusu değildir. Taban alanı kat sayısı hesaplanırken, arazi eğimi nedeniyle tabii veya tesviye edilmiş zeminin üzerinde kalan tüm bodrum katlar ile zemin kat izdüşümü birlikte göz önünde bulundurularak hesaplanır.

Gabari ve Emsal Farkı Nedir?

Başta da belirttiğimiz gibi gabari ve emsal (KAKS) birbiri ile sıklıkla karıştırılan ifadelerdir. İki terimi de birbirinden kesin olarak ayırmak gerekirse şöyle bir ayrım yapmak mümkündür.

Gabari: Bir inşaat alanına yapılacak binanın maksimum kaç kata kadar ulaşacağını ifade eden bir inşaat terimidir.

Emsal: Bir inşaat alanına inşa edilecek bina katlarının, arsaya oranla toplam inşaat alanını ifade eder.

Gabari Ölçüleri

Yeni yapılacak bir binanın yükseklik seviyesi, o bölgedeki belediyenin izin verdiği mastar değer ile hesaplanmaktadır. Trafikte kullanılan gabari ise karayolunda giden araçların yüklü ya da yüksüz şekilde ifade edilebilecek uzunluk, yükseklik ve genişlik ölçüleri için belirtilir.

Gabari Sınırlaması Nedir?

Bir arsaya yapılacak yeni bir binanın ulaşabileceği maksimum yükseklik değeri, ilgili belediyenin izin verdiği ölçüde olur. Yani hiçbir şirket şehir içindeki bir alana istediği yükseklikte bina yapma özgürlüğüne sahip değildir. Belediye tarafından belirlenecek gabari sınırlamasında çeşitli kriterler yer alır. Belediyelerin gabari sınırları konusunda belirttikleri kriterler şöyle sıralanmaktadır:

  • Arazi alanı
  • Yükseklik
  • Eşdeğer

Gabari Hesaplama Nasıl Yapılır?

Gabari belirlenirken çeşitli hesaplamalar yapılır. Bu hesaplama yapılırken arazinin yüzölçümü boyu ve emsali esas alınır. Gabari hesaplamasında, gabari boyutunu 0,5 metre çatı katı farkını çıkarıp 3’e bölünmesiyle binanın kat sayısı çıkarılarak binanın kaç katlı olabileceği belirlenir. Örneğin, binanın bağlı bulunduğu yerdeki belediye gabari sınırını 7 metre olarak belirlemişse, o binanın yüksekliği 7,5 metreyi aşamaz.

Gabari hesaplama işleminde çatı için ayrılan oran genel orandan düşürülür. Yükseklik değerinde kalan 0,5 metrelik alan çatı için ayrılır. Çatı oranının düşmesinden sonra yükseklik 3,3 metreye bölünür. Böylece binanın kaç kat yapılacağı da belirlenmiş olur. Gabari hesaplama işlemine göre; 7,50 yüksekliğe sahip bir binanın en fazla 2 kat şeklinde inşa edilmesine izin verilir.

Gabari Nasıl Belirlenir?

  • Gabari, arsaya inşa edilecek yapıların yüksekliklerini ifade eder.
  • Yükseklik, imar durumu belgesinde(H) olarak belirtilir.
  • Gabarinin ölçüleri, arazinin yüzölçümü boyuna ve emsaline uygun olarak saptanır.
  • Arsanın gabari ölçüleri, arsanın bağlı olduğu belediyenin izin verdiği ölçüler arasında olmak durumundadır.

Gabari Hesaplama Örneği

Yüksekliği 7,5, olan emsal değeri ise 0,5 olarak belirlenen 1000 metrekarelik bir arsanın kat metrekaresi için hesaplama örneği aşağıdaki gibidir:

  1. a) Arsa x Emsal değeri: 1000 x 0,5 = 500 metrekare (toplam inşaat alanı)
  2. b) 7,5 (Gabari) – 0,5 (Çatı payı) / 3,3 = 2 kat
  3. c) Toplam inşaat alanı / Kat: 500 / 2 = 250 metrekare (Kat başına, toplam 250 metrekare inşaat yapılabilir)

Gabaride Kat Sayısı Nasıl Hesaplanır?

Gabaride kat sayısı hesaplama işlemine göre örneğin her kat toplam inşaat alanı üzerinden 200 metre kare olarak belirlenmişse kat adeti 500 olarak gösterilmelidir. İhtiyaç fazlası ya da bütçe eksikliğinin olduğu durumlarda kullanılan arazi alanı değiştirilerek yapının daha geniş ölçülere yayılması sağlanabilir.

İnşaat Alanında Göre H= Serbest

İnşaat sektöründe sıklıkla kullanılmakta olan H serbest değeri, bina yüksekliğinin sınırsız olarak belirlenmesi anlamına gelmektedir. Örneğin bir inşaat alanı 400 metre kare ise bu alanda H= serbest kullanılamaz. Toplam inşaat alanıyla Gabari arasında kullanılan mesafenin iyi hesaplanması gerekmektedir. 100 katlı bir bina dikilebileceği anlamına gelen bu hesaplamaya göre bina gabari serbest olarak belirtilebilir.

Gabarinin Olmadığı Tapularda Hesaplama Nasıl Yapılır?

Bazı tapularda gabari, yani maksimum yükseklik değeri yer almayabilir. Bu inşaat dilinde “H serbest” olarak ifade edilir. Bu durum istediğiniz bölgeye istediğiniz yükseklikte bina yapabileceğiniz anlamına gelmemektedir. Örnek üzerinden açıklayacak olursak, 1000 metrekarelik bir arsa 0,3 emsal ile 300 metrekarelik bir alana sahip olur.

İmarda yüksekliğin belirtilmediği durumlarda yani bir diğer deyişle “H serbest” durumu söz konusuysa kat başına 150 metrekarelik 2 katlı bir bina inşa etmek ya da kat başına 60 metrekarelik beş katlı bir bina inşa etmek de olasıdır fakat bu bina 300 metrekarelik sınırların dışına hiçbir zaman çıkamaz.

Benzer Yazılar
Bilgi Bankası

Kurye Motosikleti Nasıl Alabilirsiniz?

Bilgi Bankası

Kurye Şirketi Nasıl Açılır?

Bilgi Bankası

En İyi Touring Motosiklet Markaları ve Modelleri

Bilgi Bankası

En İyi Street Motosiklet Markaları ve Modelleri

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

eleven − three =